Витаминыг хэдэн сар тасралтгүй уух вэ? Курс ба завсарлагын хуваарь
“Нэг сар ууж, нэг сар амарна” гэдэг зөвлөгөө хаанаас гарсан бэ, тэр нь үнэн үү? Хуримтлагддаг ба хуримтлагддаггүй витамины ялгаа, зорилго бүрд тохирсон гурван өөр хуваарь.
Витаминд бүх тохиолдолд тохирох ганц “курс” байдаггүй. Хугацаа нь юуны төлөө уухаас хамаарна: улирлын цоорхойг нөхөж буй бол тэр улирлын турш (Монголд Д витамины хувьд 9-р сараас 4-р сар), арьс, үс, үе мөч зэрэг бүтцийг дэмжиж буй бол 3–6 сар, өдөр тутмын хоолны цоорхойг нөхөж буй бол цоорхой байсаар байх хугацаанд тасралтгүй. “Заавал амрах” шаардлага нь ерөнхийдөө байдаггүй — энэ нь эмийн курсын сэтгэлгээ юм. Харин өөх тосонд уусдаг витаминууд (A, D, E, K) биед хуримтлагддаг тул тунг хэтрүүлэхгүй байх, хэд хэдэн бүтээгдэхүүн давхардуулахгүй байх нь чухал.
ЭНЭ НИЙТЛЭЛД
- “Нэг сар ууж, нэг сар амарна” — хаанаас гарсан бэ?
- Хуримтлагддаг ба хуримтлагддаггүй витамин
- Зорилго бүрд өөр хуваарь — 3 төрлийн курс
- Тасалдал яагаад үр дүнг тэглэдэг вэ?
- Хэзээ заавал завсарлага авах вэ?
- Давхардлын урхи — хамгийн бодит эрсдэл
- Хэрхэн хянах вэ?
- Vitabaum-ийн 3 бүтээгдэхүүний хуваарь
- Түгээмэл асуултууд
“Нэг сар ууж, нэг сар амарна” — хаанаас гарсан бэ?
Энэ зөвлөгөө маш өргөн тархсан бөгөөд ихэнх хүн үүнийг эргэлзэлгүй дагадаг. Гэвч гарал үүсэл нь эмийн сэтгэлгээ юм: антибиотик, гормон зэрэг эмийг тодорхой хугацаанд уугаад заавал зогсоодог, учир нь бие нь дасах эсвэл гаж нөлөө хуримтлагдах эрсдэлтэй байдаг.
Витамин бол эм биш. Энэ нь хоол хүнсэнд байдаг шим тэжээлийн бодис бөгөөд бие нь өдөр бүр хэрэглэж, өдөр бүр шаарддаг. Хоолноосоо витамин авахдаа хэн ч “нэг сар амарья” гэж боддоггүй шүү дээ. Нэмэлт бүтээгдэхүүн бол тэр л цоорхойг нөхөж буй хэрэг.
Зөв асуулт нь “хэр удаан” биш
Зөв асуулт нь “би юуны төлөө ууж байна вэ?” юм. Хариулт нь хугацааг өөрөө тодорхойлно. Улирлын цоорхой, бүтэц босгох, өдөр тутмын дутагдал — гурвуулаа огт өөр хуваарьтай.
Хуримтлагддаг ба хуримтлагддаггүй витамин
Энэ бол хугацааны асуултын биологийн үндэс. Витаминууд хоёр том ангилалд хуваагддаг бөгөөд тэдгээр нь биед огт өөрөөр биеэ авч явдаг.
| Ангилал | Аль витаминууд | Биед юу болдог вэ? | Хугацааны утга |
|---|---|---|---|
| Усанд уусдаг | В бүлэг, С | Илүүдэл нь шээсээр гардаг, бараг хуримтлагддаггүй (В12 нь тодорхой хэмжээнд элгэнд нөөцлөгддөг) | Өдөр бүр тогтмол хэрэгтэй; хэвийн тунгаар удаан хэрэглэхэд эрсдэл бага |
| Өөх тосонд уусдаг | A, D, E, K | Элэг болон өөхний эдэд хуримтлагддаг | Тунг чанд баримтлана; хэтрүүлбэл хуримтлагдаж хортой болзошгүй |
Өөрөөр хэлбэл аюул нь “хэт удаан уусанд” биш, “хэт их уусанд” байдаг. Хэвийн тунгаар хэрэглэж буй мульти витаминыг таван сар уусан гэдгээрээ хортой болдоггүй. Харин хоёр өөр бүтээгдэхүүнээс Д витаминыг давхардуулж уувал нэг сард ч асуудал үүсч болно. Дэлгэрэнгүйг Д витамины илүүдлийн тухай нийтлэлээс уншаарай.
Зорилго бүрд өөр хуваарь — 3 төрлийн курс
Витамины хугацааг сонгох хамгийн энгийн арга бол өөрийнхөө зорилгыг гурван төрлийн аль нэгэнд оруулах явдал:
Улирлын цоорхой нөхөх
Хугацаа: тэр улирлын турш, огноогоор.
Сонгодог жишээ нь Д витамин. Улаанбаатарт нар 9-р сарын дундаас 3-р сарын сүүл хүртэл Д витамин үүсгэх хүчгүй болдог тул 9-р сараас 4-р сар хүртэл тасралтгүй уугаад зун нь зогсоож болно.
Бүтэц босгох
Хугацаа: хамгийн багадаа 3 сар, ихэвчлэн 6 сар.
Арьс, үс, хумс, үе мөч удаан шинэчлэгддэг. Коллагены хувьд хэмжигдэхүйц өөрчлөлт ихэвчлэн 8–12 долоо хоногийн дараа эхэлдэг тул нэг сарын дараа орхих нь хамгийн түгээмэл алдаа юм.
Өдөр тутмын цоорхой нөхөх
Хугацаа: цоорхой байсаар байх хугацаанд.
Хүүхдийн мульти витамин, хоолны дэглэмээс үүдэлтэй дутагдал энд орно. Хооллолт өөрчлөгдвөл хэрэгцээ ч өөрчлөгдөнө — хугацааг календарь биш, шалтгаан тодорхойлно.
Тасалдал яагаад үр дүнг тэглэдэг вэ?
“Нэг сар амарлаа” гэдэг нь үнэндээ юу гэсэн үг вэ? Гурван зүйл зэрэг болдог:
- Цусан дахь түвшин буурна. Усанд уусдаг витамины илүүдэл өдөр бүр биеэс гардаг тул хэдхэн хоногийн дараа л түвшин унаж эхэлдэг. Өдөр бүр биш, долоо хоногт хоёр удаа уусан витамин нь тогтмол уусны үр дүнг өгдөггүй.
- Хуримтлуулсан нөөц шавхагдана. Ялангуяа Д витамины хувьд өвлийн турш нөхөж байсан нөөц завсарлагаанд буцаж унадаг. Нар байхгүй улиралд завсарлага авах нь дөнгөж босгосон зүйлээ нурааж байгаатай адил.
- Бүтцийн ажил тасардаг. Коллаген, кератин зэрэг уураг тасралтгүй шинэчлэгдэж байдаг. Барилгын материалыг завсардуулж нийлүүлбэл барилга ч тасалдан удаан босно.
Хэзээ заавал завсарлага авах вэ?
Завсарлага бүхэлдээ утгагүй гэсэн үг биш. Дараах тохиолдолд зогсоох буюу эмчтэйгээ зөвлөлдөх нь зайлшгүй:
- Эмч зааварласан үед — ялангуяа өвчний онош, эмчилгээтэй холбоотой бол.
- Улирлын зорилго дуусахад — жишээ нь 5-р сар гарч нар өндөр болоход Д витамины улирлын курс төгсдөг.
- Цусны шинжилгээ өгөхийн өмнө — зарим үзүүлэлт нэмэлтээс хамаарч гажуудах тул эмчээсээ хэдэн хоногийн өмнө зогсох эсэхийг асуугаарай.
- Мэс засал төлөвлөж буй үед — зарим нэмэлт цусны бүлэгнэлтэд нөлөөлж болзошгүй.
- Гаж нөлөө илэрвэл — тууралт, дотор муухайрах, гэдэсний тогтворгүй байдал үргэлжилбэл зогсоож, шалтгааныг тодруулна.
- Хэд хэдэн бүтээгдэхүүн давхардаж байвал — доорх хэсгийг үзнэ үү.
Давхардлын урхи — хамгийн бодит эрсдэл
Хугацаа биш, нийлбэр тун аюултай
Мульти витамин, тусдаа Д витамин, загасны тос гурвыг зэрэг ууж байгаа хүн Д болон А витаминыг гурав дахин авч байж болно. Хэрэглэж буй бүх бүтээгдэхүүний шошгыг гаргаж тавиад А, D, E, K болон төмөр, цайрын нийлбэрийг нэг нэгээр нь тооцоорой. Энэ бол хамгийн түгээмэл, хамгийн үл анзаарагддаг алдаа юм.
Хэрхэн хянах вэ?
Хугацааг таамгаар биш, тоогоор шийдэх нь хамгийн зөв. Дараах хуваарь практик дээр сайн ажилладаг:
| Хэзээ | Юу хийх вэ? | Юу харах вэ? |
|---|---|---|
| Эхлэхийн өмнө | Шаардлагатай бол шинжилгээ өгнө | Д витамины хувьд 25(OH)D; ядаргаа давамгайлж байвал цусны ерөнхий шинжилгээ |
| 1 сарын дараа | Мэдрэмжээ тэмдэглэнэ | Эрч хүч, нойр, арьсны чийгшил. Гадаад өөрчлөлт хараахан хүлээхгүй |
| 3 сарын дараа | Дахин шинжилгээ | Үзүүлэлт ахисан эсэх. Ахиагүй бол тун эсвэл шалтгааныг эмчтэй хамт дахин үзнэ |
| Улирал солигдоход | Хуваариа шинэчилнэ | Д витамин: 4–5 сард улирлын курс дуусна |
Vitabaum-ийн 3 бүтээгдэхүүний хуваарь
| Бүтээгдэхүүн | Төрөл | Хугацаа | Яагаад |
|---|---|---|---|
| MAX D3 | А — улирлын | 9-р сараас 4-р сар | Энэ хугацаанд нар Д витамин үүсгэх хүчгүй байдаг |
| Beauty Collagen | Б — бүтэц | Хамгийн багадаа 3 сар, ихэвчлэн 6 сар | Арьс, үс, үе мөч удаан шинэчлэгддэг |
| Multivitamin Kids+ | В — өдөр тутмын | Хоолны цоорхой байсаар байх хугацаанд | Өсөлтийн үеийн өдөр тутмын хэрэгцээг нөхнө |
Урт курсын туршид тун жигд байх нь чухал
Хэдэн сарын турш өдөр бүр давтагдах үйлдэл учраас хэрэглэх нь хялбар байх ёстой. Twist & Mix ампул нь идэвхт бодисыг уух мөч хүртэл тусад нь хадгалдаг тул сарын багцын эхний ампул ба сүүлчийн ампул ижил идэвхтэй байдаг:
Тагийг баруун тийш эргүүлж зогсол нь чангална
Идэвхт нунтаг шингэн рүү орно
Нунтаг бүрэн уустал сайтар сэгсэрнэ
Тагийг зүүн тийш эргүүлж нээнэ
Шинэхэн найрлага уухад бэлэн боллоо
Урт курст найрлагын цэвэр байдал бүр илүү чухал болдог — өдөр бүр давтагдах учраас.
Аль витаминыг өдрийн ямар цагт уух талаар “Витамин хэзээ уух нь зөв бэ?” нийтлэлээс, шингэн хэлбэрийн давуу талыг энэ харьцуулалтаас үзээрэй.
Түгээмэл асуултууд
Витаминыг хэдэн сар тасралтгүй уувал зохих вэ?
Зорилгоос хамаарна. Улирлын цоорхой нөхөж буй бол тэр улирлын турш (Монголд Д витамины хувьд 9-р сараас 4-р сар), арьс, үс, үе мөчний бүтцийг дэмжиж буй бол хамгийн багадаа 3 сар буюу ихэвчлэн 6 сар, өдөр тутмын хоолны цоорхойг нөхөж буй бол цоорхой байсаар байх хугацаанд тасралтгүй уухыг зөвлөдөг.
Витамин уухдаа заавал завсарлага авах ёстой юу?
Хэвийн тунгаар хэрэглэж байгаа тохиолдолд заавал завсарлага авах шаардлага ерөнхийдөө байдаггүй. “Нэг сар ууж нэг сар амарна” гэдэг нь эмийн курсын сэтгэлгээнээс гаралтай. Харин эмч зааварласан, улирлын зорилго дууссан, гаж нөлөө илэрсэн эсвэл хэд хэдэн бүтээгдэхүүн давхардаж байгаа бол зогсоох нь зөв.
Аль витамин биед хуримтлагддаг вэ?
Өөх тосонд уусдаг A, D, E, K витаминууд элэг болон өөхний эдэд хуримтлагддаг тул тунг чанд баримтлах шаардлагатай. Усанд уусдаг В бүлэг болон С витамины илүүдэл ихэвчлэн шээсээр гардаг тул хуримтлал бага байдаг.
Хэд хэдэн витамин зэрэг ууж болох уу?
Болно, гэхдээ найрлага нь давхардаж байгаа эсэхийг заавал шалгана. Мульти витамин, тусдаа Д витамин, загасны тос гурвыг зэрэг уувал Д болон А витаминыг хэд дахин авах эрсдэлтэй. Бүх шошгыг харьцуулж А, D, E, K болон эрдэс бодисын нийлбэрийг тооцоорой.
Витамин уухаа мартвал яах вэ?
Тухайн өдрийн тунг алгасаад дараагийн өдрөөс хэвийн үргэлжлүүлнэ. Мартсан тунг нөхөж хоёр дахин уух шаардлагагүй бөгөөд зөвлөхгүй. Хэдэн өдөр тасалдсан нь бүх үр дүнг үгүй хийхгүй — чухал нь дахин тогтмол болох явдал.
Зун Д витамин уух шаардлагатай юу?
Улаанбаатарт 4-р сараас 8-р сарын хооронд нарны өнцөг хангалттай өндөр байдаг тул арьс Д витамин үүсгэж чадна. Гэхдээ өдрийн ихэнхийг дотор өнгөрүүлдэг, нарнаас бүрэн хамгаалдаг хүмүүст зун ч дутагдал үүсч болзошгүй. Шинжилгээгээр шийдэх нь хамгийн зөв.
Хүүхэд витаминыг жилийн турш уух уу?
Хүүхдийн хооллолтод цоорхой байгаа бол тухайн цоорхой үргэлжлэх хугацаанд хэрэглэж болно. Тун нь насны ангиллаар тодорхой заасан байх ёстой бөгөөд зөвлөж буй тунгаас хэтрүүлэхгүй. Хүүхдийн хувьд эхлэхийн өмнө хүүхдийн эмчтэй зөвлөлдөх нь зүйтэй.
Холбоотой нийтлэлүүд
ЭХ СУРВАЛЖ
- Biochemistry, Fat Soluble Vitamins. StatPearls, NCBI Bookshelf. — ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK534869
- NHS. Vitamins and minerals. — nhs.uk/conditions/vitamins-and-minerals
- National Institutes of Health, Office of Dietary Supplements. Vitamin D — Consumer Fact Sheet. — ods.od.nih.gov
Хуваариа зорилгоороо тогтоо
Улирлын, бүтцийн, өдөр тутмын — гурван өөр хэрэгцээнд гурван өөр шийдэл
Энэхүү нийтлэл нь ерөнхий мэдээллийн зорилготой бөгөөд эмчийн үзлэг, оношилгоо, эмчилгээг орлохгүй. Vitabaum бүтээгдэхүүн нь хүнсний нэмэлт бүтээгдэхүүн бөгөөд өвчин эмгэгийг оношлох, эмчлэх, урьдчилан сэргийлэх зориулалтгүй. Нэмэлт бүтээгдэхүүнийг удаан хугацаагаар хэрэглэхийн өмнө, ялангуяа жирэмсэн, хөхүүл, архаг өвчтэй болон эм хэрэглэж буй тохиолдолд эмчтэйгээ зөвлөлдөнө үү.
Асуух зүйл байна уу? Утсаар зөвлөгөө авах:
9570 7778